Euro-Children Geschiedenis

 

.

hoofdstuk 8: Tsjecho-Slovakije 

.

8.1.  Marie Kaplanová en het begin van de werking in het toenmalige Tsjecho-Slovakije.
.

De datum 17 november 1989, in het Tsjechisch "17 Listopad ", is een datum die voor altijd zal bewaard blijven in de geschiedenis van de stad Praag. Het is een symbool voor een nieuw begin, voor de geweldloze fluwelen revolutie, maar tevens als de bekroning van de bevrijdingsstrijd, die in 1968 aanving met Alexander Dubček.

Een van de trouwe leden binnen de dissidenten en actieve medewerkster van Kardinaal Tomášek, was mevrouw Marie Kaplanová. In de strijd tegen het communisme en nadien bij het Burgerforum, nam zij vooral de bescherming van de vrouw als moeder en het levensrecht van alle kinderen op zich. Samen met haar echtgenoot leidde ze geheime bijeenkomsten voor catechese en spiritualiteit, enkele malen met gevangenisstraf tot gevolg.

.

In haar  woning organiseerde ze vooral samenkomsten voor katholieke studenten, o.m. een wekelijkse samenkomst van de Taizé-groep. Ze was aanwezig op het eerste internationaal Taizé-kamp te Rome, en Roger Schutz was bij haar in Praag te gast. Ze heeft uit deze periode een doorgedreven oecumenische bekommernis bewaard en werd ook een actieve medewerkster van Pax Christi.

Het was vanuit haar bekommernis voor de Tsjechische jongeren dat ze begin 1990 te Antwerpen deelnam aan de raad van bestuur van Pax Christi Internationaal. Daar stelde ze expliciet de vraag wat de organisatie kon doen voor de nieuwe generatie studenten, die bij het einde van de basisschool of in het secundair onderwijs contacten zochten met het vrije West-Europa. Omdat de taak van Pax Christi eerder bij de bezieling lag dan bij een directe actie, verwees de voorzitter haar naar Euro-Children.

In het jubileumboek 50 jaar Euro-Children beschrijft  Father Robert het eerste contact dat daarop volgde, en dat aan de toekomstige werking van Euro-Children een nieuwe richting zou geven.

"De vergadering van Pax Christi had plaats in één van de lokalen van het klooster aan de Ossenmarkt, tien minuutjes  te voet van de toenmalige vestiging van Caritas-Antwerpen aan de Mutsaertstraat, waar ook de zetel was van Euro-Children. Een kort telefoontje, gelukkig was ik die namiddag op het kantoor, en een half uurtje later zat de enthousiaste Marie Kaplanová me te overtuigen toch iets te doen voor "haar kinderen".

"We waren er beiden van overtuigd dat onze ontmoeting, - we kenden elkaar niet - meer was dan wat men een louter toeval zou noemen. Na de vroegere hulpverlening aan duizenden kinderen van vluchtelingen uit het communisme, was dit mijn eerste contact met iemand uit Tsjechoslovakije, juist het land waar de grenzen het strengste werden bewaakt,  en dan nog iemand die midden in het verzet stond met kardinaal Tomášek en president Václav Havel.

"Marie moest een beetje verlegen toegeven, dat het meestal ging om kinderen uit overtuigd christelijke gezinnen, met ouders die meestal een universitaire opleiding hadden genoten ... maar die armer waren dan de meeste arbeidersgezinnen, die zeker in het toeristische Praag-in-heropbouw werk hadden gevonden."

Na deze samenkomst kon Marie Kaplanová aan haar vrienden in Praag melden dat er zeker een groep kinderen naar België in vakantie kon komen. Hoe de reis zou worden geörganiseerd en waar het geld zou worden gezocht, waren problemen die tijdens de volgende maanden wel een oplossing zouden krijgen.  

 

8.2. Begin van de werking in Praag

.

Tijdens het pinksterweekend, 2 juni 1990, nodigde Marie Kaplanová de eerste kinderen met hun ouders uit in de tuin van haar woning. Het zou voor Father Robert niet alleen een gelegenheid zijn de kinderen te ontmoeten, maar ook met de eerste  medewerkers kennis te maken.

Thomas Tobolka uit Nitra is één van de eerste kandidaten   >>>

.

Er waren 51 Tsjechische en Slovaakse kinderen ingeschreven, afkomstig uit de drie deelstaten van het toenmalige Tsjecho-Slovakije: Böhmen, Moravië en Slovakije. Een moeder uit het Slovaakse Topolčany, Maria Skladana  kwam met haar dochtertje Renata  's morgens rond 7 uur aan, na een nachtelijke busreis. De samenkomst gaf de gelegenheid niet alleen de kinderen maar ook de ouders te leren kennen, en voor die ouders was het zeer belangrijk gerust te zijn dat hun kinderen zouden worden ter harte genomen door een betrouwvolle organisatie.

De samenkomst werd besloten met een eucharistieviering: het was de eerste maal dat zulke viering niet in het geheim moest gebeuren, zoals deze regelmatig plaats vonden tijdens het strenge anti-godsdienstige bewind in Praag. De volgende dag werd met de familie Kaplan en andere vrienden verder gepraat en werden ook concrete plannen gemaakt voor de reis van de kinderen . Het zoeken naar medewerkers in Praag en verantwoordelijken in Moravië en Slovakije kwam ook toen reeds ter sprake.

.

8.3. Drie jaar Euro-Children voor het toenmalige Tsjecho-Slovakije.

.

Begin juli kwam dan de eerste groep Tsjechische en Slovaakse kinderen aan in ons land. Omdat onze vrienden in Praag nog geen ervaring hadden, werd beroep gedaan op Caritas-Wenen. De verantwoordelijke Walter Pröglhöf en enkele medewerkers namen de kinderen onder hun hoede in het station van Wenen en brachten ze met de sneltrein Wenen-Oostende naar Gent. Vrijwilligers van Euro-Children zorgden er voor dat de kinderen bij hun gastgezinnen kwamen. Walter en zijn medewerkers reisden verder naar Oostende, om er naar jaarlijkse gewoonte een flinke groep Ierse kinderen naar hun Oostenrijkse gastgezinnen te brengen.

De reis was goed verlopen, behalve op één punt: niemand had voorzien dat de verhouding tussen de Tsjechen en de Slovaken ook bij de kinderen enkele problemen gaf. Ze wilden absoluut niet met elkaar in dezelfde compartimenten van de trein zitten. Dus ook bij deze kinderen reeds taal- en cultuurproblemen ... een paar jaar later zouden beide landen trouwens onafhankelijk worden van elkaar, en zelfs binnen de Europese Unie soms een verschillende eigen politiek volgen.

Tijdens het verblijf van de kinderen waren er geen problemen, en de terugreis verliep ook weer prachtig, dank zij de hulp van onze vrienden van Caritas-Wenen.

.

8.4. Onafhankelijkheid van Tsjechië en Slovakije.

.

Nu, enkele jaren na de onafhankelijkheid van beide staten, kan men het verschil in opvattingen nog beter merken: Tsjechen en Slovaken hebben een andere cultuur ... en in Moravië heeft men een beetje van beide overgeërfd. Binnen de Europese Unie hebben de Tsjechische Republiek en Slovakije ook niet altijd dezelfde visie, en de economische en sociale problemen zijn in Slovakije veel groter dan in het buurland.

Ook voor Euro-Children had de opsplitsing gevolgen, omdat de selectie van de kinderen en de organisatie van de reizen plaatselijk moeten worden geörganiseerd. In hoofdstuk 7 zullen we de geschiedenis volgen van de werking in de Tsjechische Republiek, in hoofdstuk 8 deze van Sklovakije.

.

Home Menu

.

H06 updated 19.09.2010 pict