Euro-Children Geschiedenis

 

.
hoofdstuk 5: Noord-Ierland

.
5.1. Een nieuwe naam, een nieuw symbool.

.

Begin van de zeventiger jaren kwam Noord-Ierland bijna dagelijks in het nieuws. De troubles, de zoveelste in de lange strijd voor het Ierse zelfbeschikkingsrecht, waren in 1968 en 1969 weer hoog opgelaaid. De namen van Bernadette Devlin en Dominee Ian Paisley waren voor vele mensen op het Europese vasteland zowat het enigste wat ze uit de nieuwsberichten onthielden. Maar de beelden uit Belfast en Derry spraken wel tot de verbeelding.

De naam van onze organisatie Jeugd zonder Land paste zeer goed bij de werking voor kinderen van vluchtelingen en verplaatste personen. Zij waren inderdaad een jeugd die moest opgroeien, en soms ook geboren was, in een land dat niet dit van hun ouders of voorouders was. Maar deze benaming zou nooit kunnen aanvaard worden door de Ieren, die al sinds de zeventiende eeuw vochten voor hun onafhankelijkheid. Heel Ierland was hun land, ook Ulster, waar de protestants-loyalistische meerderheid aan de katholiek-republikeinse minderheid permanent rechten ontzegde, vooral inzake woongelegenheid en rechtvaardig betaalde arbeid.

.

 

De kinderen van Belfast en Derry vormden een zelfbewuste groep die hoopte op hulp van buiten uit om een betere toekomst te hebben dan hun ouders.Ze hadden veel belangstelling voor de ontwikkeling van Europa, dat stilaan van een louter geografisch begrip een politieke en economische entiteit aan het worden was. En zo kozen we als nieuwe naam Euro-Children.

Bij deze nieuwe naam hoorde ook een logo. We zochten inspiratie bij de vlag en het logo van de Raad van Europa. In 1985 zou trouwens ook de Europese Unie haar eigen symbolen met groene kleur vervangen door de blauwe vlag met de twaalf gouden sterren. We vinden het groen nog enkel terug in de bewegwijzering van de Europese snelwegen. 

 

.
5.2. eerste contacten

.
Bij elk nieuw initiatief hebben we er steeds veel aandacht aan besteed te kunnen rekenen op betrouwbare medewerkers ter plaatse. Omdat er in Noord-Ierland, in tegenstelling met de overige Europese landen, geen gestructureerde caritas bestond in het bisdom, hadden we eigenlijk geen enkel aansprekingspunt. Na enkele brieven, gericht aan de bisschop William Philbin  kregen we eindelijk contact met de directie van een de St. Peters primary school aan de Falls, in het hartje van West-Belfast. De directeur John Caldwell bleek wel geïnteresseerd en was bereid één van zijn leraars de verantwoordelijkheid te geven voor de contacten met Euro-Children.,
.

Die leraar was Joe Cochrane. Gedurende vele jaren zou hij instaan voor de organisatie van de reizen naar België. Hij beschikte over een voorbeeldig organisatietalent, wat bij vele Ieren, die veeleer de romantische kant opgaan, niet altijd het geval is.

Het bleek dat de school reeds lange tijd naar een mogelijkheid zocht om de kinderen tijdens de vakantie van de straat te houden. Het geweld dat op dat ogenblik in Noord-Ierland dagelijks aanwezig was, bedreigde niet alleen de psychische toestand van de kinderen. Herhaalde bomontploffingen en schietpartijen tussen de Ira-aanhangers en het Britse leger, tussen aanhangers van de extreem loyalistische partijen en het Britse leger, en confrontaties tussen de militanten brachten heel dikwijls de kinderen  in gevaar. 

.

Daar kwam nog bij, dat de St. Joseph's primary school gelegen was in de armste wijk van West-Belfast, de Falls. Torenhoge flatgebouwen en volgebouwde straten met te kleine woningen voor de gezinnen met veel kinderen, waren dan ook nog een bijkomende bron van sociale problemen. 

Ook voor de directie van de school was het een belangrijke beslissing: samenwerking met een organisatie van het continent, met mensen die men zelfs nog nooit ontmoet had, bracht een grote verantwoordelijkheid mee. Bij het bestuur van Euro-Children was men wel een beetje ontgoocheld, dat er alleen katholieke kinderen zouden komen. We hadden er van gedroomd dat we misschien de scheiding tussen katholieken en protestanten zouden kunnen overbruggen ... zelfs nu, zovele jaren later, zien we alleen in de wijken waar gezinnen met een betere sociale en financiële situatie wonen, een toenadering. In de Falls-wijk en in de Shankill (de protestantse tegenhanger) haalt het politiek fanatisme het nog steeds op het streven naar samenwerking.

Na ongeveer een maand waren we het eens, dat we voor het eerste jaar het aantal kinderen zouden beperken tot ongeveer 40 of 50. Gezien de gespannen politieke toestand zouden de kinderen best per vliegtuig komen, om te beletten dat ze in Noord-Ierland zelf gevaarlijke afstanden zouden moeten afleggen per autobus. Uiteindelijk kwamen er 39 kinderen, omdat sommige moeders op het laatste ogenblik hun kind niet graag lieten vertrekken, en andere kinderen bij het vertrek reeds teveel heimwee toonden. De reis ging met een gewone lijnvlucht van British Airways naar London Heathrow en dan verder naar Zaventem.

Het was een eerder moeilijk eerste begin, maar tevens het begin van een jarenlange samenwerking. Father Robert had aangeboden de kinderen in Belfast af te halen, maar Jo Cochrane vond dat de toestand in Belfast te gevaarlijk was, en stelde voor dat men de kinderen in London Heathrow zou ontmoeten. Er werd later nog dikwijls lachend teruggedacht aan deze eerste ontmoeting, begin juli 1974 in Heathrow: Father Robert en Joe waren later heel dikwijls samen in Belfast, wanneer er heel dicht bij een bom ontplofte! 

.
5.3. Zeer goede samenwerking met de scholen

.
Het eerste experiment met 39 kinderen in 1974 was zeer goed meegevallen. Hoewel de toestand de rest van het jaar en ook het volgende jaar zeer gespannen was in Noord Ierland, drong Joe Cochrane er toch op aan dat  Father Robert een paar weken zou komen, om er vooral kennis te maken met de talrijke scholen in West-Belfast. Op het programma stond dan ook een bezoek aan de 25 scholen, die hoopten ook een deel van hun kinderen naar België te zenden. Die bezoeken zouden nadien een jaarlijkse traditie worden.

.

Wie na schooltijd langs de Falls wandelt, kan ook nu nog aan de uniformen van de kinderen zien van welke school ze komen

.

S.Peters Primary, St. Dominic's High School, St. Joseph's primary, St. Paul's primary, enz.  .. alle heiligen zijn in Belfast vertegenwoordigd.

.
Een groot voordeel was, dat er ook goede contacten waren met de ouders van de kinderen. De schooldirecties zorgden er steeds voor dat Father Robert niet alleen met de kinderen in de klas kon praten, maar ook met de ouders. En ... was het voor hem gedurende het eerste bezoek soms moeilijk het typisch Iers dialect te verstaan, dan zou na enkele jaren blijken dat hij na zijn terugkeer soms moeite had weer algemeen beschaafd Engels te spreken

.

.
5.4. Een wettelijk statuut voor Euro-Children Ireland

.
Nadat ook enkele scholen van Derry gevraagd hadden deel te mogen maken van het projest Euro-Children, was het duidelijk geworden dat er ook een wettelijke basis zou komen voor de werking in Noord-Ieland, en dat er ook enkele vaste medewerkers noodzakelijk zouden zijn tijdens het jaar. Onze goede vriend Joe Cochrane had een voltijdse betrekking als leraar en kon zich vooral tijdens de grote vakantie vrij maken. Dit had het grote voordeel dat hij al de jaren die zouden volgen ook mee kon reizen met de kinderen.

Die vaste medewerkster vonden we in Sister Barbara McArdle, die op het punt stond benoemd te worden als directrice van haar school. Ze kende intussen Euro-Children, en bekwam van haar overste in Dublin de toelating haar schoolactiviteiten vaarwel te zeggen, en volledig ter beschikking te staan van Euro-Children.

.

Kardinaal Tomas O'Fiach (Armagh) met Joe Cochrane en sister Barbara. McArdle.

De kardinaal was zeer gelukkig met de samenwerking die ontstaan was tussen Euro-Children en de katholieke onderwijssector in Noord-Ierland.

.

Volgens de bestaande Britse wetgeving werd een registred charity opgericht, te vergelijken met de Belgische vzw's. Hiedoor werd het, dank zij de medewerking van enkele politieke vrienden zelfs mogelijk voor sister Barbara en twee medewerkers een financiële vergoeding te bekomen vanwege de overheid. De stad Belfast gaf bovendien de beschikking over een woning aan de Falls. Het was een vervallen huis, maar een groep werkloze vaders maakte er een pirma kantoor van. Beneden was er zelfs een winkeltje, waar de ouders van de kinderen zaken konden kopen, die ze als geschenk mee naar hun gastgezin mochten nemen.En dat gaf dan weer aanleiding om een paar werklozen in dienst te hebben (een soort beschermde werkplaats waar de souvenirs voor België werden gemaakt).

.
Sister Barbara nam de verantwoordelijkheid voor de boekhouding en de gewone admistratieve taken, waarin ze werd geholpen door Patricia Cochrane, de echtgenote van Joe. (op de foto met haar jongste zoon Robert).

Joe zou al de volgende jaren de kinderen begeleiden, en ook instaan voor de groep Ierse begeleiders, die onderweg toezicht moesten houden op de kinderen.

Het aantal kinderen zou intussen vooral groeien, omdat bisschop Edward Daly in zijn bisdom Derry zelf de schooldirecties had aangeraden met Euro-Children samen te werken.

.
In 1981 kwamen er reeds enkele kinderen uit Derry, maar na de brief van de bisschop in september 1982 kwamen er merkbaar meer, zodat het totaal aantal kinderen van 572 in het jaar 1982 groeide tot 1248 in 1983. In 1990 kwamen er 1825. Om organisatorische redenen werden alleen kinderen uit beide regio's Belfast en Derry opgenomen.

Euro-Children was dan ook erg blij, dat er intussen een aanbod gekomen was vanuit andere landen om met Euro-Children samen te werken.

.
5.5. Hulp uit andere Europese landen 

.
Samenwerking met Nederland.

In 1977 bracht de gekende Antwerpse Graaf Daniel le Grelle, ons in contact met de heer Jan Nollen, directeur van een belangrijke firma in 's Hertogenbosch. Er waren enkele personen, die zich wilden inzetten voor de hulp aan de Noord-Ierse kinderen, en deze hebben dan op 2 november 1977 de Stichting Euro-kinderen Nederland opgericht.
.

<<<<  De praktische leiding van de Nederlandse organisatie was in handen van mevrouw Riny Bakker uit Roermond.

Voorzitter was de heer Simons (Maastricht) en secretaris de heer Janssen (Sittard) >>>>

.
Als eerste activiteit werden 25 jongens uitgenodigd voor een kamp, in een van de tehuizen van Samivoz in Moerdijkgestel bij Tilburg. De groep reisde van Belfast naar Schiphol met Aer Lingus.

Nadien werd ook overgeschakeld op de ontvangst in gastgezinnen vooral in Roermond en Arnhem. Door een pijnlijk sterfgeval in het gezin Bakker werd het voor Riny onmogelijk haar taak voort te zetten. Tot in 1992 werden kinderen uitgenodigd, in dat jaar nog 98. Nadien kwamen er veel van deze kinderen terug bij hun gastgezinnen, maar reisden met de grote groep en werden in Antwerpen afgehaald.

In totaal zorgden onze Nederlandse vrienden al die jaren voor de opvang van 1025 kinderen.

.
Samenwerking met Duitsland

.
Door de hulp die Jeugd zonder Land gedurende zoveel jaren had gebracht in Duitsland, waren er blijvende vriendschapsbanden ontstaan tussen meerdere Caritasdiensten en Euro-Children. Zo groeide bij hen het verlangen dat Duitse gezinnen op hun beurt ook Ierse kinderen gelukkig konden maken; Het waren vooral de Caritasdiensten van de westelijke Bundesländer die het voorbeeld gaven.

De meest actieve bij deze hulp was zeker de heer Bruno Grobelny, verantwoordelijk voor het Kreisdekanat Euskirchen. We vonden ook briefwisseling terug in het Euro-Childrenarchief uit Bergisch Gladbach, Iserlohn, Kleve, Schleiden, Wuppertal en zelfs uit Stuttgart waar Jeugd zonder Land vroeger zeer actief was.

We hadden ook de sympathieke medewerking van het protestantse Diakonisches Werk des Kirchenkreises Düsseldorf-Mettman. Het vroeg wel een beetje moeite in Belfast om de ouders te overtuigen dat de Evangelische Kirche in Duitsland een heel andere mentaliteit had dan de volgelingen van Ian Paisley in Noord-Ierland.

.
Samenwerking met Oostenrijk

.
Prelat Leopold Ungar, voorziter van Caritas-Wenen, had intussen een jonge medewerker, die een bizondere belangstelling had voor hulp aan kinderen, Walther  Pröglhöf. Hij had ervaring in de jeugdbeweging, en was zelfs eens in Antwerpen op een internationaal treffen van de KAJ.

Zo ontstond dan weer een jarenlange samenwerking, waardoor elk jaar een flinke groep Ierse kinderen werd opgenomen in Weense gezinnen. De actie werd zelfs uitgebreid naar naar de Caritasdiensten van Eisenstadt en Graz-Seckau.

.
Grote hulp te Oostende van leger en spoorwegen.

.

Toen het aantal kinderen te groot werd om vliegtuigen te gebruiken, werd overgeschakeld naar een goedkopere oplossing: autocars van Belfast naar Dover of Oostende. Een bepaald jaar kwamen er te Oostende zo 32 autocars aan, met Ierse kinderen voor Belgische, Duitse en Oostenrijkse gastgezinnen. De overtocht per schip was voor de kinderen steeds een hele gebeurtenis

De kinderen voor België werden door de gastgezinnen afgehaald in de legerkazerne te Oostende, deze voor Duitsland en Oostenrijk vertrokken vandaar per trein naar hun gastgezinnen.

.

.
Het was voor Euro-Children en vooral voor de Oostenrijke kinderen een grote hulp, dat ze zo vriendelijk werden ontvangen in Oostende. Als hoofdorganisator hadden we daar Daniel Depovere, die een verantwoordelijke functie had bij de spoorwegpolitie: zeer praktisch om alle onvoorziene problemen op te lossen.

Zijn echtgenote met enkele helpers zorgden voor voedselpakketten, want de reis naar Oostenrijk duurde lang. En de verantwoordelijke voor de kazerne zorgde voor de nodige signalisatie om kinderen, begeleiders en gastgezinnen de juiste weg te laten volgen. Maar het leger deed nog een ander aanbod, dat door de kinderen zeer gewaardeerd werd: de Ierse gastjes voor Oostenrijk mochten elk jaar voor het vertrek van de trein nog aanzitten aan een rijk gevulde tafel in de refter van de kazerne. Bij de eerste bespreking deed het hoofd van de catering mooie voorstellen van verschillende mogelijke menu's ... maar we hebben uitgelegd dat de kinderen moe zouden zijn van de lange reis ... en waarschijnlijk nog liefst een goede portie Belgische frieten en ijsroom zouden waarderen. En zo geschiedde het, vele jaren na elkaar. 

Van 1974 tot in 2005 kwamen er in totaal 19.712 Noord-Ierse kinderen. Vele contacten die toen werden gelegd lopen nog voort. Regelmatig wordt het secretariaat van Euro-Children gevraagd om adressen op te zoeken van gastgezinnen of gastkinderen

.

Home Menu

H05 updated 19.09.2010  pict